Home
Print E-mail

Pomimo, e opublikowane w 1859 roku dzieo Darwina O pochodzeniu gatunkw nie traktowao o ewolucji czowieka, burza dotyczca kwestii naszego ?pochodzenia od mapy? rozptaa si na dugo zanim Darwin wyrazi na ten temat wasny pogld w pracy O pochodzeniu czowieka i doborze pciowym w 1871 roku. (...)

Niemniej wanie w Afryce, w 1924 roku, mody antropolog poudniowoafrykaski, Raymond Dart, odkry czaszk modego osobnika, ochrzczonego pniej Dzieckiem z Taung, pochodzcego najwyraniej z prehistorycznego gatunku naczelnych. Nazwa swoje znalezisko Australopithecus africanus ? map poudniowoafrykask. Jako e odkry je na skraju Kalahari, w towarzystwie szcztkw zwierzcych noszcych lady gwatownej mierci, przedstawi nastpujcy scenariusz ewolucyjny: przodkowie czowieka odrniali si od przodkw innych map wyszym poziomem agresji i skonnoci do walki. Zamiast jak inne naczelne wie agodne wegetariaskie ycie wrd drzew, zeszli z nich na gorce rwniny afrykaskie, aby polowa na zwierzta i je je. Scenariusz ten zyska nazw ?Killer Ape? ? mapa-zabjca, a nastpnie ?hunting hypothesis? (?hipoteza owcy?, Ardrey) i ?Man the Hunter? (?czowiek-myliwy?, Washburn). (...)

Hipoteza owcy, zwaszcza w popularnym ujciu, miaa wyjania wszystkie cechy specyficznie ludzkie. Dwunono miaa by skutkiem rozgldania si po sawannie, wytwarzanie narzdzi ? koniecznoci sporzdzania broni myliwskiej, mowa wyksztacia si jako sposb uatwienia komunikacji midzy owcami. Utrata sierci wynika z koniecznoci chodzenia w czasie pocigu za zwierzyn. Rwnie ludzka rodzina ? w szczeglnoci monogamia ? miaa by przystosowaniem do trybu ycia owcw. owiecki scenariusz zakada pciowy podzia pracy przy pozyskiwaniu ywnoci: samce-pramczyni polowali na sawannie, samice-prakobiety zbieray owoce i korzonki.

Nietrudno zauway, e scenariusz ten ukazuje polujce grupy mskie jako awangard ewolucji, ktrej trybowi ycia zawdziczamy inteligencj, narzdzia i mow. Jedynym ? w takim scenariuszu ? wkadem prakobiet do ewolucji czowieka jest wyksztacenie fizycznej atrakcyjnoci, umoliwiajcej jakoby skonienie owcy do podzielenia si zdobycz, czyli uczestnictwo wycznie w doborze pciowym.

Bodaj pierwsz autork, ktra zareagowaa publicznie na seksizm hipotezy owcy bya walijska pisarka i scenarzystka, Elaine Morgan. W 1972 roku ? 200 lat po publikacji Pochodzenia czowieka ? ukazaa si jej ksika Pochodzenie kobiety5, bardzo wiadomie nawizujca tytuem do pracy Darwina. Zwrcia w niej uwag na przedziwny androcentryzm ewolucyjnych scenariuszy zakadajcych nie tylko pciowy podzia pracy w ramach praludzkich spoeczestw: na pramczyzn-owcw i prakobiety-zbieraczki, ale rwnie na przypisanie genezy wszelkich zmian odrniajcych ludzi od innych czekoksztatnych wycznie zajciom owieckim. Tymczasem nie tylko pciowy podzia pracy nie by (i nie jest) dowiedziony6, ale opieranie na nim caej antropogenezy obarczone jest bdami logicznymi. Co wicej, sam scenariusz owiecki wydaje si niezmiernie wtpliwy. (...)

Cay artyku do przeczytania na stronie Praktyki Teoretycznej.

 
Copyright © 2017 by Małgorzata Danicka-Kosut. All Rights Reserved.
Designed by Łysa Panda. All Rights Reserved.